از چند سالگی رنگ آمیزی را شروع کنیم؟
بسیاری از پدر و مادرها نگرانند که کودکشان «درست» رنگ نکند. واقعیت این است که رنگ آمیزی در هر سنی معنای متفاوتی دارد و هدف، رسیدن به نتیجه نیست؛ هدف، تمرین کردن است.
- ۱۸ ماه تا ۳ سال: خط خطی. کودک مداد را مشت می کند و بدون هدف روی کاغذ می کشد. این مرحله را جدی بگیرید چون پایه گرفتن مداد است.
- ۳ تا ۴ سال: شکل های ساده و رنگ های درشت. کتاب هایی با خط ضخیم و تصویر بزرگ بهترین انتخاب هستند.
- ۴ تا ۶ سال: تلاش برای ماندن داخل خط. کم کم دقت و کنترل دست بالا می رود.
- ۶ تا ۱۰ سال: جزئیات، ترکیب رنگ و سایه. کتاب های پرجزئیات و آموزش نقاشی مرحله به مرحله مناسب این دوره است.
کدام کتاب برای کدام سن؟
کتاب های این دسته را می توان به چند گروه تقسیم کرد:
- کوچولوی نقاش (حدود ۴۰۰ هزار تومان) برای ۲ تا ۵ سال. تصویرهای ساده و خط های ضخیم که کودک راحت داخلشان رنگ می کند.
- رنگ آمیزی موش ریزه میزه (۴ جلد، حدود ۱ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان) برای ۳ تا ۶ سال. مجموعه ای که بین بچه ها محبوب است و تصویرهایش حالت داستانی دارد.
- آموزش نقاشی سینا (۳ جلد: طبیعت، میوه ها، پرندگان، از ۳۵۰ تا ۵۵۰ هزار تومان) برای ۵ سال به بالا. این ها کتاب رنگ آمیزی نیستند؛ مرحله به مرحله یاد می دهند چطور نقاشی بکشند.
- جادوی رنگ آمیزی برای همه (از ۷۹۰ هزار تومان) برای سنین بالاتر و حتی نوجوانان. تصویرهای ریزتر و موضوع های متنوع.
- نود کاردستی (چهار جلد برای چهار فصل، هر جلد ۱ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان) برای ۶ سال به بالا. ترکیب رنگ آمیزی، برش و ساخت.
- رنگ آمیزی متری (۴ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان) برای مهدکودک و خانه. روی زمین پهن می شود و چند کودک همزمان می توانند رنگ کنند.
چطور کتاب مناسب را انتخاب کنیم؟
سه چیز را قبل از خرید بررسی کنید:
- ضخامت خط: برای زیر ۴ سال، خط های نازک باعث می شود کودک از خط بیرون بزند و ناامید شود. خط ضخیم و تصویر بزرگ، شروع راحت تری است.
- تعداد صفحه: کتاب ۱۶ تا ۳۲ صفحه ای برای شروع کافی است. کتاب های خیلی ضخیم، کودک را خسته می کنند و نیمه کاره می ماند.
- یک طرفه بودن صفحه: در بعضی کتاب ها هر دو طرف صفحه تصویر دارد. اگر کودک با ماژیک کار کند، رنگ به پشت صفحه نفوذ می کند و صفحه بعدی خراب می شود. کتاب هایی که هر تصویر یک صفحه کامل دارد، برای ماژیک بهترند.
مداد شمعی، ماژیک یا آبرنگ؟
- مداد شمعی برای ۲ تا ۴ سال. ایمن، مقاوم و کنترلش برای دست کوچک راحت تر است.
- ماژیک برای ۴ سال به بالا. رنگش زنده تر است ولی نوکش زودتر خراب می شود. ماژیک های پایه آب بهترند چون از لباس پاک می شوند.
- آبرنگ برای ۵ سال به بالا. زیباترین نتیجه را می دهد ولی کاغذ کتاب را چروک می کند. برای کتاب های کاغذ ضخیم استفاده کنید.
نکته مهم: برای کتاب های این دسته، مداد شمعی و ماژیک پایه آب امن ترین انتخاب هستند. اگر می خواهید از آبرنگ استفاده کنید، اول یک صفحه را تست کنید.
قیمت ها و بودجه
کتاب های رنگ آمیزی این دسته در سه بازه قیمتی هستند:
- اقتصادی (۳۵۰ تا ۹۵۰ هزار تومان): تک جلدهای آموزش نقاشی سینا، نقاشی های کوچک، جادوی رنگ آمیزی. مناسب برای امتحان کردن و خرید چند جلد.
- میان رده (۱ تا ۲ میلیون تومان): مجموعه های چندجلدی موش ریزه میزه، کوچولوی نقاش، نود کاردستی. بهترین نسبت قیمت به تعداد صفحه.
- ویژه (۴ تا ۵ میلیون تومان): رنگ آمیزی متری و مجموعه های کامل. مناسب مهدکودک، کلاس درس یا استفاده مشترک چند کودک.
کاغذ و چاپ
کاغذ ضخیم تر یعنی رنگ کمتر به پشت نفوذ می کند و صفحه پاره نمی شود. برای کودکان زیر ۴ سال که فشار زیادی به مداد می آورند، کاغذ ضخیم تفاوت محسوسی ایجاد می کند. اگر کتاب را برای استفاده روزانه می خرید، کاغذ را جدی بگیرید؛ ارزان بودن کتابی که صفحه هایش زود پاره می شود، در عمل گران تر تمام می شود.
آموزش نقاشی به کودک: از کجا شروع کنیم؟
اگر دنبال آموزش نقاشی کودک هستید، دو مسیر وجود دارد: کتاب های آموزش مرحله به مرحله، و تمرین آزاد. بهترین نتیجه از ترکیب هر دو می آید.
- مرحله به مرحله: کتاب هایی مثل مجموعه «آموزش نقاشی سینا» (طبیعت، میوه ها، پرندگان) هر شکل را در چهار یا پنج مرحله نشان می دهند. کودک با دنبال کردن مرحله ها، اولین موفقیت هایش را تجربه می کند و اعتماد به نفس می گیرد.
- تمرین آزاد: بعد از هر تمرین مرحله به مرحله، یک کاغذ خالی بدهید تا همان شکل را از حافظه بکشد. اینجاست که مهارت واقعی ساخته می شود.
ترتیب پیشنهادی برای شروع آموزش نقاشی:
- اول شکل های ساده: دایره، مربع، خط. کودک یاد می گیرد که هر تصویر از شکل های ساده ساخته می شود.
- بعد حیوانات و میوه ها. کتاب «آموزش نقاشی سینا: میوه ها» برای این مرحله مناسب است.
- بعد منظره و ترکیب: آسمان، زمین، درخت. کتاب «آموزش نقاشی سینا: طبیعت» این مرحله را پوشش می دهد.
- در آخر ترکیب رنگ و سایه.
نکته مهم: سن شروع آموزش مرحله به مرحله حدود ۵ سال است. قبل از آن، رنگ آمیزی و خط خطی آزاد بهتر است؛ چون دست کودک هنوز کنترل دقیق ندارد و آموزش ساختاریافته باعث ناامیدی می شود.
تفاوت رنگ آمیزی، آموزش نقاشی و کاردستی
این سه، سه مهارت متفاوت اند و در این دسته هر سه را داریم:
- رنگ آمیزی: تصویر آماده است و کودک رنگ می زند. تمرین اصلی: کنترل دست و شناخت رنگ. مناسب ۲ سال به بالا.
- آموزش نقاشی: کودک یاد می گیرد خودش شکل بکشد. تمرین اصلی: درک فرم و ترتیب. مناسب ۵ سال به بالا.
- کاردستی: برش، چسباندن و ساخت. تمرین اصلی: مهارت دست و خلاقیت سه بعدی. مناسب ۶ سال به بالا. مجموعه «نود کاردستی» برای چهار فصل در همین دسته موجود است.
اگر نمی دانید از کدام شروع کنید: برای زیر ۵ سال رنگ آمیزی، از ۵ سال آموزش نقاشی، و از ۶ سال کاردستی.
چرا رنگ آمیزی برای کودک مهم است؟
- مهارت دست و انگشت: گرفتن مداد و کنترل فشار، عضلات کوچک دست را قوی می کند. این همان عضلاتی است که بعدا برای نوشتن لازم می شود.
- تمرکز: یک صفحه رنگ آمیزی کودک را ۱۰ تا ۲۰ دقیقه روی یک کار نگه می دارد؛ چیزی که در دنیای صفحه نمایش کم پیدا می شود.
- شناخت رنگ: کودک اسم رنگ ها را یاد می گیرد و تفاوت درجه ها را می بیند.
- تخلیه هیجان: رنگ آمیزی آرام است و به کودک کمک می کند بعد از یک روز شلوغ آرام بگیرد.
- تصمیم گیری: انتخاب رنگ برای هر قسمت، اولین تمرین های کوچک تصمیم گرفتن است.
چطور کودک را به رنگ آمیزی علاقه مند کنیم؟
- خودتان کنارش رنگ کنید. کودک از تقلید یاد می گیرد، نه از دستور.
- کتاب را در دسترس بگذارید. اگر در قفسه بسته باشد، فراموش می شود.
- انتخاب را به خودش بسپارید. کدام صفحه و کدام رنگ، مهم است.
- زمان کوتاه و مرتب بهتر از زمان طولانی و گاه به گاه است. ده دقیقه هر روز.
- نتیجه را روی دیوار بزنید. دیده شدن کار، بزرگ ترین انگیزه است.
سه اشتباه رایج
- تصحیح کردن رنگ: اگر بچه آسمان را بنفش رنگ کرد، اشتباه نکرده. خلاقیت را با «درست و غلط» نکشید.
- مجبور کردن: اگر امروز حال ندارد، فردا هم می شود. اجبار، رنگ آمیزی را برای همیشه خراب می کند.
- کتاب نامناسب سن: تصویرهای خیلی ریز برای کودک ۳ ساله باعث ناامیدی می شود. خط ضخیم و تصویر بزرگ برای شروع بهتر است.
نگهداری و نمایش
صفحه های رنگ آمیزی شده را در پوشه یا آلبوم نگه دارید تا پاره نشوند. اگر کودک دوست دارد کارهایش دیده شود، چند تا را با چسب روی دیوار اتاقش بزنید و هر ماه عوض کنید. این کار حس پیشرفت را به او می دهد.
اگر مطمئن نیستید کدام کتاب مناسب است، از طریق واتساپ فروشگاه سن کودک و علاقه اش را بگویید تا راهنمایی تان کنیم.
