خرید کتاب توپک سپر خشم

وقتی چیزی را از کودک می‌گیرند یا کاری را نمی‌تواند انجام دهد، بدنی که در حال شکل‌گرفتن است واکنش بزرگی نشان می‌دهد. کودکی که سه ساله است، هنوز نمی‌داند این حس اسمش خشم است و راهی برای بیرون ریختنش ندارد. «توپک سپر خشم» همان شکاف را پر می‌کند: خشم را به یک شخصیت رنگی تبدیل می‌کند که کودک می‌تواند ببیند، بشمارد و کوچکش کند.

توپک‌ها چه هستند و چرا کار می‌کنند

توپک، یک شکل ساده و رنگی است که هر احساس را به یک تصویر دیدنی تبدیل می‌کند. مزیت این روش این است که کودک در لحظهٔ خشم نمی‌تواند به احساسش فکر کند، ولی می‌تواند یک تصویر را به یاد بیاورد. وقتی از او بپرسید «چه رنگی توپکت بزرگ شده؟» دیگر لازم نیست اسم احساس را بداند — کافی است رنگش را نشان بدهد.

توپک خشم قرمز است. هرچه خشم بیشتر شود، بزرگ‌تر می‌شود و صورتش عصبانی‌تر. کتاب همین را دست‌مایهٔ کار قرار می‌دهد: کودک یاد می‌گیرد توپک قرمز را کوچک کند، نه اینکه انکارش کند.

روشی که کتاب یاد می‌دهد: بشمار، ضربه بزن، نفس بکش

کتاب یک تمرین چهار مرحله‌ای دارد که با شعر گفته می‌شود و همین شعر بودنش کارساز است — کودک در لحظهٔ عصبانیت نمی‌تواند دستورالعمل بخواند، ولی یک شعر کوتاه را به یاد می‌آورد.

یک: توپک‌هایت را از یک تا چهار بشمار. شمردن، ذهن را از احساس جدا می‌کند و چند ثانیه وقت می‌خرد — همان چند ثانیه‌ای که در آن انفجار رخ نمی‌دهد.

دو: ضربه بزن. ضربه‌زدن ملایم روی بدن، مثل ضربه‌زدن روی نقطه‌های آرامش، به بدن سیگنال می‌دهد که خطری نیست.

سه: ریه‌هایت را از هوای آرام پر کن. نفس عمیق، ضربان قلب را پایین می‌آورد و بدن را از حالت آماده‌باش بیرون می‌آورد.

چهار: توپک‌هایت را با مهربانی و مراقبت بپوشان. این مرحله مهم‌ترین است، چون به کودک نمی‌گوید خشم بده است — می‌گوید خشم را می‌شود پذیرفت و آرام کرد.

چه چیزی این کتاب را از بقیه جدا می‌کند

بیشتر کتاب‌های کودک دربارهٔ خشم یک کار می‌کنند: نتیجهٔ بد عصبانی شدن را نشان می‌دهند. کودک می‌فهمد عصبانی نشود خوب است، ولی هیچ مهارتی یاد نمی‌گیرد. حس بدی که در بدنش هست، با فهمیدن بد بودنش از بین نمی‌رود.

«توپک سپر خشم» برعکس عمل می‌کند: خشم را بده نمی‌داند، فقط بزرگ شدنش را مسئله می‌داند و یک کار مشخص برایش یاد می‌دهد. این تفاوت مهم است، چون کودکی که خشمش را بده می‌بیند، نهایتاً یاد می‌گیرد خشمش را پنهان کند — که مشکل را به سال‌های بعد منتقل می‌کند.

آموزش کنترل خشم به کودک: از کجا شروع کنیم

تمرین را در حالت آرام یاد بگیرید، نه در لحظهٔ خشم

بزرگ‌ترین اشتباه این است که والدین در وسط دعوا سراغ تمرین کتاب بروند. کودکی که در اوج خشم است، هیچ تمرین تازه‌ای یاد نمی‌گیرد. کتاب را در یک ساعت آرام بخوانید، تمرین را با هم انجام دهید و حتی وقتی هیچ خشمگی وجود ندارد، چند بار مرور کنید. مهارت باید قبل از نیاز ساخته شود.

اسم احساس را به او بدهید، ولی اصرار نکنید

در لحظهٔ ناراحتی بپرسید «توپکت چه رنگیه؟» نه «چرا عصبانی شدی؟». سؤال دوم را کودک معمولاً با «هیچی» جواب می‌دهد، چون خودش هم نمی‌داند. سؤال اول را می‌تواند با یک رنگ جواب بدهد و همین شروع حرف‌زدن است.

خودتان هم تمرین را انجام دهید

مؤثرترین بخش این روش، این است که کودک ببیند پدر یا مادرش هم وقتی کلافه می‌شود، نفس می‌کشد. کودک یاد می‌گیرد این تمرین برای بچه‌ها نیست، یک مهارت واقعی است که بزرگ‌ترها هم استفاده می‌کنند.

برای چه سنی مناسب است

از سه سالگی می‌توانید کتاب را با هم بخوانید؛ در این سن هدف فقط آشنایی با شکل توپک‌ها و شعر است. از چهار تا شش سالگی، تمرین چهار مرحله‌ای واقعاً قابل استفاده می‌شود و کودک می‌تواند در لحظهٔ خشم خودش به یادش بیاورد. از هفت سال به بالا، کودک می‌تواند دربارهٔ اینکه چرا توپکش بزرگ شد هم حرف بزند و این شروع خودشناسی است.

سایر کتاب‌های همین مجموعه

«فوت و فن زندگی» یک مجموعه است و هر جلد یک احساس را جدا جدا می‌آموزد — دوستی، شجاعت، ناراحتی، دلواپسی، مهربانی و درستکاری. اگر کودک شما با یک احساس خاص درگیر است، بهتر است از همان جلد شروع کنید تا با احساسی که برایش روشن نیست آغاز نکنید. خواندن چند جلد از این مجموعه به مرور یک زبان مشترک در خانه می‌سازد: شما و کودک می‌توانید با اسم توپک‌ها دربارهٔ احساس‌ها حرف بزنید، بدون اینکه کسی مقصر شود.

مشخصات کتاب

نویسنده و تصویرگر: دایان آلبر · مترجم: جواد کریمی · ناشر: نردبان (فنی ایران) · ۳۶ صفحه · قطع خشتی کوچک · جلد شومیز